Czy pod nawierzchnią EPDM zawsze potrzebna jest warstwa z granulatu SBR?

Warstwa granulatu SBR nie jest obowiązkowa pod każdą nawierzchnią EPDM. Stosuje się ją przede wszystkim w systemach dwuwarstwowych, gdzie odpowiada za amortyzację i pozwala ograniczyć zużycie droższego granulatu EPDM. W niektórych zastosowaniach można wykonać nawierzchnię z samego EPDM lub zastosować inny rodzaj podkładu elastycznego. O wyborze konstrukcji decydują przeznaczenie obiektu, wymagane parametry nawierzchni oraz dokumentacja techniczna systemu.

Podczas projektowania nawierzchni sportowej lub rekreacyjnej często pojawia się pytanie, czy kolorowy granulat EPDM można układać bezpośrednio na przygotowanym podłożu. Technicznie jest to możliwe, ale nie w każdym zastosowaniu zapewni odpowiednie właściwości. Warstwa SBR pełni określoną funkcję, a jej pominięcie może zmienić sposób pracy całej nawierzchni.

Jaką funkcję pełni warstwa SBR pod nawierzchnią EPDM?

Warstwa SBR odpowiada przede wszystkim za amortyzację uderzeń i sprężystość nawierzchni. Tworzy elastyczny podkład, który współpracuje z wierzchnią warstwą EPDM.

W typowej konstrukcji dwuwarstwowej wykonawca łączy granulat SBR z lepiszczem poliuretanowym i układa go na odpowiednio przygotowanej podbudowie. Następnie wykonuje warstwę użytkową z kolorowego granulatu EPDM i spoiwa.

Oba materiały mają odmienne zadania. SBR odpowiada głównie za właściwości mechaniczne dolnej warstwy, natomiast EPDM zapewnia odporność powierzchni na ścieranie, działanie promieniowania UV i zmienne warunki atmosferyczne.

Taki układ pozwala również ograniczyć koszty materiałowe. Granulat SBR jest zazwyczaj tańszy od EPDM, dlatego wykonanie całej grubości nawierzchni z kolorowego materiału nie zawsze ma ekonomiczne uzasadnienie.

Kiedy zastosowanie warstwy SBR jest uzasadnione?

Warstwa SBR sprawdza się przede wszystkim tam, gdzie nawierzchnia musi zapewniać odpowiednią amortyzację przy określonej grubości całego systemu. Dotyczy to między innymi placów zabaw, szkolnych boisk wielofunkcyjnych i wybranych nawierzchni lekkoatletycznych.

Na placach zabaw znaczenie ma wysokość swobodnego upadku z urządzeń. Projektant dobiera konstrukcję na podstawie wyników badań amortyzacji zgodnych z normą PN-EN 1177+A1:2024-05. Sama obecność SBR nie potwierdza bezpieczeństwa. Wymagania musi spełniać kompletny układ warstw.

W przypadku boisk i bieżni dobór zależy również od wymaganej redukcji siły uderzenia, odkształcenia pionowego oraz przewidywanych obciążeń. Warstwa SBR może pomóc uzyskać odpowiednie parametry bez wykonywania całej nawierzchni z EPDM.

Kiedy można wykonać nawierzchnię EPDM bez granulatu SBR?

Granulat SBR można pominąć, jeżeli wybrany system EPDM zapewnia wymagane właściwości bez dodatkowej warstwy amortyzującej. Takie rozwiązania stosuje się między innymi na wybranych ciągach pieszych, powierzchniach rekreacyjnych i obiektach o określonych wymaganiach użytkowych.

Jednowarstwową nawierzchnię z granulatu EPDM i lepiszcza poliuretanowego można wykonać na odpowiednio przygotowanym podłożu, zgodnie z technologią producenta systemu. Jej grubość i właściwości muszą odpowiadać przeznaczeniu obiektu.

Istnieją również konstrukcje wykorzystujące inne podkłady elastyczne lub większą grubość warstwy EPDM.

Trzeba jednak pamiętać, że nawierzchnia bez SBR nie musi mieć takich samych właściwości amortyzacyjnych jak system dwuwarstwowy. Nie można zatem usunąć dolnej warstwy z projektu bez sprawdzenia wpływu tej zmiany na parametry całej konstrukcji.

Czy warstwa SBR zastępuje podbudowę betonową lub mineralną?

Nie. Warstwa z granulatu SBR pełni funkcję elastycznego podkładu, natomiast właściwa podbudowa odpowiada za stabilność konstrukcji, przenoszenie obciążeń i odpowiednie warunki odwodnienia.

W zależności od systemu pod warstwami gumowymi może znajdować się beton, asfalt lub odpowiednio przygotowana podbudowa mineralna.

Nawet prawidłowo dobrany granulat nie zrekompensuje błędów w przygotowaniu podłoża. Nierówności, niewłaściwe zagęszczenie czy problemy z odpływem wody mogą prowadzić do uszkodzeń nawierzchni.

Jak dobrać granulat SBR i EPDM do konkretnego systemu?

Dobór należy rozpocząć od dokumentacji technicznej nawierzchni, a następnie sprawdzić wymagane frakcje, parametry materiałów i rodzaj lepiszcza.

STARGUM oferuje granulat SBR z mieszanki technicznej, przeznaczony między innymi do wykonywania warstw podkładowych. Oferujemy również granulat EPDM Colour do kolorowych warstw użytkowych.

Wykonawca powinien zweryfikować przede wszystkim zgodność uziarnienia z technologią, przewidzianą grubość poszczególnych warstw oraz wymagania dotyczące ich połączenia.

Ostateczną decyzję należy oprzeć na parametrach całego systemu, a nie wyłącznie na właściwościach pojedynczego granulatu. Dzięki temu można uniknąć niepotrzebnych wydatków, zachowując wymagane właściwości nawierzchni.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można wykonać nową warstwę EPDM na istniejącym podkładzie SBR?

Tak, ale najpierw trzeba ocenić stan techniczny podkładu. Warstwa SBR musi zachować odpowiednią spoistość, stabilność i przyczepność. Pęknięcia, odspojenia lub znaczne zużycie mogą wymagać naprawy albo wymiany podkładu.

Czy warstwa SBR musi się utwardzić przed ułożeniem EPDM?

Tak, jeżeli wymaga tego technologia konkretnego systemu. Wykonawca powinien przestrzegać czasu utwardzania lepiszcza oraz dopuszczalnych warunków temperatury i wilgotności. Zbyt wczesne rozpoczęcie kolejnego etapu może pogorszyć połączenie warstw.

Czy frakcja granulatu SBR ma znaczenie dla jakości podkładu?

Tak. Rozmiar ziaren wpływa na strukturę warstwy, jej porowatość i zapotrzebowanie na lepiszcze. Należy stosować frakcję wskazaną w dokumentacji systemu. Samodzielna zmiana uziarnienia może wpłynąć na właściwości gotowej nawierzchni.